PostHeaderIcon Gmina Łęczyca, powiat łęczycyki

Gmina Łęczyca położona jest w centralnej części ziemi łęczyckiej. Miasto Łęczyca w przeszłości było województwem łęczyckim, które charakteryzowało się wieloma bogactwami szlachty i władz kościelnych. Zatem wiele wsi położonych blisko Łęczycy ma średniowieczne korzenie. Dowodem na to są kościoły, które możemy zwiedzać od dawien dawna, oraz zniszczone mury dworów szlacheckich. Dworki te zwiedzać możemy w niedalekiej odległości od Łęczycy w takich miejscowościach jak: Topola Królewska, Wichrów, Leźnica Mała, Siedlec, Prądzew i Błonie. Pokrótce scharakteryzuję każdą z tych miejscowości.
Topola Królewska – jest najliczniejszą z trzech wsi: Topola Królewska, Topola Szlachecka, Topola Proboszczowska. Topola posiada ciekawą historię sięgającą XII wieku. Wieś ta wówczas byłą w posiadaniu arcybiskupów gnieźnieńskich. Topolę od Łęczycy oddzielały bagna. Topola położona jest na szlaku komunikacyjnym, który przechodził przez Łęczycę, Topolę i prowadził z Mołdawii do Lwowa, oraz Krakowa do Gdańska.
Wichrów – pierwsze informacje o wsi Wychrow możemy już znaleźć z 1299r. , z których to dowiemy się o kłótni między gospodarzami tejże wsi – łęczyckich wikariuszy, a właścicielami Bronna. W 1914 roku na terenie Wichrowa i Wilczkowic odbyła się walka rosyjskich wojsk z niemieckimi. Walkę tę przegrały wojska rosyjskie. Prawdopodobnie na miejscu bitwy zostali pochowani Rosjanie, a w śród nich niewielu Polaków będących w zastępach rosyjskich.
Leźnica Mała – wieś ta leży od Łęczycy ok. 7 kilometrów w Parafii rzymsko – katolickiej z początków XV wieku.
Siedlec – zwany Sielcem w XVI wieku. Wieś ta usytuowana jest ok. 6 kilometrów od miasta Łęczycy. Dawniej gospodarzami i jednocześnie właścicielami Siedlca było włocławscy biskupi do roku 1776. W kolejnych latach wieś ta była w posiadaniu rządu, a potem weszła w posiadanie rodziny Jerzmanowskich.
Prądzew – wieś mieszcząca się blisko 7 kilometrów na północny wschód od Łęczycy przy drodze wiodącej z Łęczycy do Kutna.
Błonie- wieś mieszcząca się najbliżej miasta Łęczycy bo tylko 5 kilometrów od niej. Wieś i jednocześnie parafia została założona przez gnieźnieńskiego arcybiskupa w roku 1373. W latach 1913- 1916 rozpoczęto budowę kościoła, który znajdziemy tam do dnia dzisiejszego.

PostHeaderIcon Miasto Łęczyca

łeczyca herbŁęczyca to miasto a zarazem gmina w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim. Znajduje się ona 40 km w kierunku północnym od Łodzi oraz około 130 km w kierunku zachodnim od Warszawy. Krzyżują się niedaleko niej główne szlaki komunikacyjne europy, Trasa krajowa nr 1 łącząca północ z południem i Droga krajowa nr 2 łącząca wschód z zachodem. Łęczyca rozciągnięta  na styku Niziny Mazowieckiej oraz Niziny Wielkopolskiej przy rzece Bzurze czyli lewym dopływie Wisły, w miejscu uchodzenia doliny Bzury do pradoliny warszawsko-berlińskiej.

Łęczyca swoje początki w VI wieku zawdzięcza plemieniu Łeczan, które to w miejscu dzisiejszego miasta miło swój gród. Dla Państwa polskiego Łęczyca spełniała funkcję stolicy prowincji oraz była siedzibą kasztelan.

W wieku XII oraz XIV Łęczyca stała się obiektem najazdu Litwinów i Tatarów.  Był to okres walk o władzę, państwo było podzielone. W 1331 roku Łęczyca została najechana przez Krzyżaków.

Dopiero w 1352 roku król Kazimierz Wielki odbudował miasto. Wybudował w nim zamek i otoczył miasto murami. Później powstał Klasztor Dominikanów obecny klasztor Bernardynów, ratusz i kościół famy. Wszystko to zostało zniszczone przez szalejący pożar.

Podczas panowania Władysława Jagieły na łęczyckim zamku wydarzyły  się ważne dla Państwa wydarzenia. W kolejnych latach gwałtownie zaczął rozwijać się przemysł i handel. Łęczyca stała się miejscem wymiany handlowej z zagranicznymi kupcami.

Podczas drugiego rozbioru Polski, miasto dostało się w rece pruskie. Prusacy wykorzystali miasto jako fortece obronną, wzmocnili mury i fortyfikacje a nastepnie osadzili w  miescie garnizon.

W czasie trwania dwudziestolecia wojennego Łęczyca wpadła w stagnacje gospodarczą i kulturalną.

Zabytki:

  • kościół par. pw. św. Andrzeja, XV w., XVII-XIX w., nr rej.: 516 z 15.05.1946 oraz 68 z 25.07.1967
  • zespół klasztorny bernardynów, 1 poł. XVII w.:
    • kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, nr rej.: 83-V-7 z 5.06.1946 oraz 70 z 26.07.1967
    • klasztor, nr rej.: 86-V-10 z 5.06.1946 oraz 71 z 26.07.1967
  • zespół klasztorny dominikanów (kościół i klasztor), poł. XIV w., k. XVIII w., k. XIX w., nr rej.: 81-V-5 z 15.05.1946 i z 13.03.1961
    • klasztor norbertanek, ob. urszulanek, pocz. XVII w., 2 poł. XIX w., nr rej.: 450 z 27.07.1967
  • park miejski, k. XVIII w., 1828-30, nr rej.: A/30 z 22.06.2006
  • zespół zamkowy, XIV-XVIII w.:
    • dom wsch. ? prochownia, XVIII w., nr rej.: 87-V-11 z 15.05.1946 oraz 74 z 26.07.1967
    • ?dom nowy?, nr rej.: 80-V-4 z 15.05.1946 oraz 73 z 26.07.1967
    • wieża i mury, nr rej.: 91-V-15 z 15.05.1946 oraz 75 z 26.07.1967
  • baszta obronna, obecnie dzwonnica kościoła parafialnego, XIV w., XVIII w., nr rej.: 84-V-8 z 5.06.1946 oraz 69 z 25.07.1967
  • Ratusz, klasycystyczny, 1788-90, przebudowany na pocz. XX w. i 2005-07, nr rej.: 460-V-20 z 6.05.1949 oraz 76 z 27.07.1967
  • hotel, obecnie dom mieszkalny, ul. Kościuszki 32, poł. XIX w., nr rej.: 464 z 29.07.1967
  • szkoła, al. Jana Pawła II 1, 1 poł. XIX w., nr rej.: 896-V-76 z 1953 oraz 465 z 29.07.1967
  • wieża szybowa ?Łęczyca I? kopalni rudy żelaza, ul. Ozorkowskie Przedmieście 4, nr rej.: 647 z 11.06.1994
  • przestrzenny układ komunikacyjny kolejki wąskotorowej ? Krośniewicka Kolej Dojazdowa
  • liczne domy z XIX wieku

PostHeaderIcon Turniej Rycerki w Łęczycy

Co roku w Łęczycy organizowany jest międzynarodowy turniej rycerski. Impreza odbywa pod koniec sierpnia na łęczyckim zamku. Cieszy się ogromnym zainteresowaniem turystów i bractw rycerskich z polski i zza granicy.

Warto tutaj zajrzeć i obejrzeć średniowieczny sprzęt, tradycje i ubiór. Odbywają się tutaj pokazy konne, walki piesze a także prezentowane jest jadło staropolskie i różnego rodzaju warsztaty. Dla kolekcjonerów przygotowano tutaj na licznych straganach ciekawski zaczynając od prawdziwych tarczy z drewna po wierne rekonstrukcje średniowiecznych przedmiotów. Punktem kulminacyjnym sierpniowej imprezy inscenizacja zdobywania zamku.

Dla zgromadzonej publiczności zaplanowano zabawy plebejskie oraz konkursy. Każdy może  ubrać się w stroje z epoki średniowiecza i  posmakować dań kuchni z tamtej epoki.

PostHeaderIcon Zamek łęczycki

Łęczycki zamek powstał w latach 1357-70, niedługo po włączeniu księstwa łęczyckiego do granic Państwa Polskiego przez Kazimierza Wielkiego. Pełnił on funkcję rezydencji Króla, następnie był wykorzystywany, jako siedziba starosty lokalnego, aż do zniszczenia poprzez pożar w 1406 roku po krzyżackim napadzie. Mobilizacja ludności lokalnej oraz wojska sprawiła, ze został on bardzo szybko odbudowany. Świadczy o tym zorganizowany trzy lata później zajazd polskiego rycerstwa, na którym obecny także był Władysław Jagieło. Podczas tego zjazdu omawiano sprawy wojny z krzyżakami, która już wtedy wydała się nieunikniona. Po zwycięstwie pod Grunwaldem w zamku w Łęczycy uwieziono jeńców krzyżackich. Przetrzymywano ich w komnacie przy bramie wjazdowej. W łęczyckim zamku wiele razy odbywały się zjazdy generalne i sejmy, na jednym z nich w 1420 roku w wyniku kłótni starły się zbrojnie, zwolennicy oskarżonych o przekraczanie kompetencji w rozmowach z cesarzem polskich posłów, z ich opozycją. Na zjeździe w 1426 roku z kolei szlachta nieusatysfakcjonowana z postępowania króla pocięła mieczami akt, który gwarantował w następstwie tron pierworodnemu synowi Władysława Jagieły, którego nazywana także Warneńczykiem. Jak to zwykle bywa chodziło głównie o pieniądze.

W czasie wojny trzynastoletniej Kazimierz Jagiellończyk uczynił Łęczycę podstawowym ośrodkiem dowodzenia. Zamieszkiwał tu wówczas z żoną Elżbietą Rakuszanką oraz synek Władysławem, później królem Czech i Węgier. Po nich, ostatnim już polskim królem, który zamieszkiwał w Łęczycy był Zygmunt III Waza. Później zamek został zniszczony przez pożar miasta, ucierpiała głównie warownia, która została najbardziej zrujnowana. Zniszczony zamek został odbudowany przez starostę Jana Lutomierskiego, który był żupnikiem krakowskim oraz przyjaciel Zygmunta Augusta. Uczynił on ze zniszczonego zamku starościńska rezydencję, prace objęły zmianę wystroju wewnętrznego oraz zewnętrznych elewacji zgodnie z obowiązującą wówczas stylistyką. Zmiany te wpłynęły znacznie na powiększenie przestrzeni mieszkalnej zamku oraz komnat użytkowych. Przebudowa ta była największa w historii zamku, który ponownie zniszczono sto lat później w czasie najazdy wojska polskiego pod dowództwem Jana Kazimierza na okupujących w 1656 zamek Szwedów. Ponownie został odbudowany przez szlachtę łęczycką w latach 80 XVII wieku, jednak już w pierwszych latach XVIII stulecia zdziała wojenne prowadzone przez Stanisława Leszczyńskiego przeciwko Augustowi Mocnemu sprawiły, że warownia została zniszczona i nigdy się nie podniosła.

W zaborów pruskich, najeźca chciał zmienić Łęczycę i jej zamek w fortecę. Wykuto wówczas bramę w murach okalających zamek oraz obniżono mury. Pomimo planów i zawansowanych prac forteca nie powstała. W 1815 roku fortece przejęła Komisja Wojny Królestwa Polskiego i przekazała to na laboratoria prochowe oraz magazyny. W 1831 roku przekazano ja burmistrzowi Łęczycy, który potraktował ją jako skład taniego materiału budowlanego i zaczął sprzedawać z niej cegły. Na skutek wpływowych ludzi zaprzestano rozbiórki zamku i doczekał w 1918 roku odzyskania przez Polskę niepodległości. Zabezpieczono wówczas mury profilaktycznie, wprowadzili się tam harcerze, których wygnano w 1949 a zamek przeznaczono na nowoutworzone muzeum. Następnie w 1964 rozpoczęto odbudowę, która zakończyła się w 1976 roku.

Kazimierz Jagiellończyk

PostHeaderIcon Diabeł Boruta

Diabeł Boruta, nazywany inaczej błotnikiem – to wymyślona postać, diabeł mieszkający w podziemiach zamku w Łęczyckiego. Diabeł Boruta często mylony jest z innym znanym diabłem: Rokita.

Diabeł Boruta jest przedstawiany w bardzo odmienny sposób, nie może jednak nikt być tym zaskoczony, ponieważ przybierał on różne postacie. Najczęściej, najbardziej lubianą i widzianą formą, jest Boruta Szlachcic (Boruta Tumski czy też Boruta Czarny). Przedstawiany jest jako  wysoki mężczyzna o czarnych oczach i z długimi czarnymi wąsami. Najczęściej przywdziewający bogatą szatę ukrywającą ogon, oraz z czapką na głowie aby ukryć rogi.

Boruta przedstawiał się także pod innymi postaciami i był widziany w wielu rejonach:

-jako ptak z wielkimi skrzydłami (Boruta Błotny czy też Boruta Błotnik) widziano go na podłęczyckich polach i bagnach,
-jako ogromna ryba wraz z rogami (Boruta Topielec) widywany w rzece Bzura,
-jako bardzo szybki, zwinny, czarny koń (Boruta Koń) galopował w nocy po łęczyckich łąkach,
-pod podstacją Sowy (Boruta Sowa).

Boruta młynarz widziany był nocami i odwiedzał łęczyckie młyny, kradł tam mąkę i rozdawał bidnym łęczycanom. Podobno o obecności tego diabła wskazywał szybko zapalający się i gasnący ogień. Wszystkie napisane legendy o diable Borucie mówią o jago niezwykłej przebiegłości, sprycie oraz niewyobrażalnej sile. Najczęściej oszukuje swoje ofiary przez stosowanie „diabelskich sztuczek”. Chociaż w dużej części legend, przejawia się jego dobroczynność i pomoc ubogim.

Jak podaje legenda, Boruta to szlachcic który żył w XIV wieku. Majątek i posiadłość jego umiejscowiona była na zachodzie zakola rzeki o nazwie Liswarta w polach między wsiami: Lugami oraz Niwkami (obecne nazwy tych wsi to Radały i Panoszów), dowodzi temu wiele badań archeologicznych. Gdy w 1360 roku budowano łęczycki zamek, przejeżdżający niedaleko ówczesny król Kazimierz Wielki wśród okolicznych błot gdzieś koło Oraszewic, ciężki pojazd zapadł się głęboko w bagno. W pomoc przyszedł mu młody i silny mężczyzna o imieniu Boruta. Za pomoc Król odwdzięczył się dając Borucie we władanie łęczycki zamek. Gdy król nadał mu szlachectwo i mianował zarządcą dóbr królewskich na ziemi łęczyckiej Boruta zaczął ubierać się jak szlachcic i zapomniał o swoim rodowodzie. Nałożył na mieszkańców duże podatki przywłaszczając w ten sposób sobie ich pieniądze i budował swój majątek. Po śmierci szlachcica Boruty ludzie przyszli odebrać swoje pieniądze nieprawnie zabierane przez szlachcica. Jednakże nic nie znaleźli. Na następny dzień zniknęło ciało Boruty. Ludzie zaczęli wówczas mówić że to diabeł – Diabeł Boruta. W ten sposób powstało wiele legend, opowiadań i malowideł o naszym łęczyckim diable Borucie. Jest on zawsze przedstawiany jako mieszkaniec zamku łęczyckiego, który pilnuje swego skarbu w lochach.

PostHeaderIcon Tum 850 lecie Archikolegiaty

W przyszłym roku obchodzić będziemy bardzo ważną rocznicę – 850-lecie konsekracji Archikolegiaty w Tumie. Już dziś podejmowane są rozmowy i działania, których celem jest organizacja uroczystości, mających uświetnić ten wspaniały jubileusz.

Przypominamy, iż pod koniec czerwca br., Burmistrz Łęczycy ? Andrzej Olszewski wraz z ks. Pawiem Olszewskim proboszczem Parafii w Tumie spotkali się z Dyrektorem Filharmonii Łódzkiej. Pan Lech Dzierżanowski zadeklarował zaangażowanie w obchody 850-leda Archikolegiaty w Tumie. Wydarzenie to jest niezwykle ważne dla Łęczycy ze względu na wspólną historię, zostanie najprawdopodobniej uświetnione specjalnie skomponowanym na tę okazję utworem muzycznym, któremu patronować będzie właśnie Filharmonia Łódzka.

Ponadto trwają przygotowania do powołania Komitetu honorowego obchodów 850-lecia konsekracji Archikolegiaty w Tumie pod Łęczycą. W jego składzie znajdą się m.in.: Biskup Łowicki ? ks. Andrzej Dziuba, Metropolita Łódzki ? ks. Władysław Ziółek, Nuncjusz Apostolski w Polsce ? ks. Celestino Migliore, prezydent RP – Bronisław Komorowski, Premier RP ? Donald Tusk, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ? Bogdan Zdrojewski, Wojewoda Łódzki ? Jolanta Chełmińska, Marszałek Województwa Łódzkiego Włodzimierz Fisiak, posłowie Marek Matuszewski, Agnieszka Hanajczyk, Artur Dunin, Andrzej Biernat, Przewodniczący Parlamentu Europejskiego ? Jerzy Buzek, Dyrektor Filharmonii Łódzkiej ? Lech Dzierżanowski, Burmistrz Miasta Łęczyca ? Andrzej Olszewski, Starosta Powiatu Łęczyckiego – Wojciech Zdziarski, Wójt Gminy Góra Św. Małgorzaty ? Włodzimierz Frankowski.

W ramach obchodów jubileuszowych Burmistrz Łęczycy Andrzej Olszewski wraz z proboszczem Parafii w Tumie ? ks. Pawłem Olszewskim podjęli działania, zmierzające do wydania monety okolicznościowej, upamiętniącej jeden z największych pomników polskiej historii. W tym celu zostało wysłane pismo do Narodowego Banku Polskiego. Propozycja organizatorów obchodów zostanie przedłożona Radzie Historyków do rozpatrzenia we wrześniu br.

Dawniej ?tumem? określano ogromną budowlę kościelną. Nic więc dziwnego, że tak nazwano wieś, leżącą w naszym powiecie. Na terenie pradoliny Warszawsko-Berlińskiej już z oddali widać masywną budowlę sprzed dziewięciu stuleci, jaką jest Archikolegiata. Po dziś dzień cieszy się ona zainteresowaniem i uznaniem turystów. Świątynia powstawała w latach 1141-1161. To właśnie do niej zjeżdżały się najważniejsze osobistości. Gościła wielu władców polskich oraz głów kościelnych. W roku 1180 w Tumie zebrał się pierwszy sejm Polski. Archikolegiata w Tumie niejednokrotnie musiała być odnawiana. Spowodowane było to najazdami Tatarów, Litwinów i Krzyżaków. Kształty i motywy, jakie zyskiwała po renowacji, zależne były od prądów i mód, panujących w danej epoce. Ostatnie pamiętne zniszczenie miało miejsce w 1939r. Wówczas polscy żołnierze musieli zastrzelić niemieckiego obserwatora, który ukrył się w jednej z wież świątyni.

Archikolegiata w Tumie jest bardzo ciekawym przykładem architektury romańskiej w Polsce. Naszą uwagę zwrócił schodkowy portal, przedstawiający Madonnę z Dzieciątkiem. Jest to piękny element świątyni, który niewątpliwie zachwyca każdego turystę. Wiosną przyszłego roku odbędą się uroczystości kościelne i państwowe, a osoby zwiedzające będą mogły liczyć na wiele atrakcji. W związku z powyższym już teraz zapraszamy na obchody 850-lecia powstania Archikolegiaty w Tumie.

Autor: Anna Frankowska Hallo Łęczyca